क्रांतीसूर्य महात्मा फुले

वर्षानुवर्षे अज्ञान आणि गुलामीच्या अंधःकारात खितपत पडलेल्या समाजाला गुलामीतून मुक्त करण्यासाठी ११ एप्रिल १८२७ रोजी एका #क्रांतीसूर्याचा उदय झाला. ज्यांनी हीनदीन समजल्या जाणाऱ्या समाजाला समता स्वातंत्र्याचे नवजीवन देऊन ज्ञानरूपी प्रकाशात आणले. ज्या काळात स्त्री ही पायातले वहाण समजली जायची, चूल आणि मूल इथपर्यंतच तीचं जग सामावलेलं होतं, त्याकाळी संपूर्ण व्यवस्थेला पायदळी तुडवून या महात्म्याने सर्वप्रथम स्त्रियांना शिक्षण देण्याचं महान कार्य केलं. किती हे धाडस..? किती तळमळ..?
देशात संपूर्ण व्यवस्थेच्या विरुध्द पाऊल उचलणे ही त्या काळी सोपी गोष्ट नव्हती. पुण्यासारख्या ठिकाणी त्यांच्या या कार्याचा प्रतिगामी विचारसरणीच्या लोकांनी प्रचंड विरोध केला. त्यांच्या कार्यात त्यांना अतोनात त्रास मानहानी अपमान सहन करावा लागला. पण फुलेंनी माघार घेतली नाही. आयुष्यभर आपल्या रक्ताचं पाणी करुन समस्तांचा उध्दार केला.
असे म्हणतात... " प्रत्येक यशस्वी पुरुषामागे एका स्त्रीचा हात असतो.." या उक्तीला तंतोतंत लागू पडल्या ज्योतीरावांच्या अर्धांगिनी, महामाता, साविञीमाई... पतीच्या कार्यात त्यांना तन मन धनाने साथ देण्यात त्यांनी कधीही कसूर केला नाही. निरक्षर असलेल्या साविञीमाईंना ज्योतीरावांनी शिक्षण दिलं आणि पाहता पाहता ही विद्येची देवी फुलेंच्या पहिल्या शाळेची मुख्याध्यापिका बनली, लेखिका बनली, कवयीञी बनली. आणि या फुले दांपत्यांनी कष्टाने आपल्या ओंजळीतील ज्ञानफुले समाजाच्या झोळीत टाकत शिक्षणाची बाग फुलवली.
रस्त्याने जाताना अंगावर शेणमाती अंगावर झेलत, दगडधोंड्यांचे घाव, अश्लील शिव्याशाप सहन करीत. एवढेच नव्हे तर फुलेंना जीवे मारण्यासाठी मारेकरी पाठवण्यापर्यंत त्यांच्या कार्यात अडसर निर्माण केला. पण जनसेवेचा ध्यास घेतलेल्या ज्योतीराव आणि साविञीमाईंनी आपले कार्य थांबवले नाही. गरीबी आणि हालअपेष्टा सहन करत आपली संपूर्ण हयात घालून अस्पृश्यांना शिक्षणाची द्वारे खुली केली.
ज्या काळात स्ञियांना घराबाहेर निघण्याची मुभा नव्हती, अशावेळी ज्योतीरावांनी पुण्यात मुलींची पहिली शाळा उघडून स्त्रीला शिक्षणाच्या प्रवाहात आणले. अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीवर मात करून त्यांनी आपल्या बांधवांवर मुलांसारखं प्रेम केलं. त्यांना पिण्यासाठी आपल्या घरचा पाण्याचा हौद खुला केला.
२४ सप्टेंबर १८७३ रोजी ज्योतीरावांनी सत्यशोधक समाजाची स्थापना करून समाजाला अन्याय, अत्याचार आणि गुलामगीरीतून बाहेर काढून, सामाजिक समता असणारी समाजनिर्मिती केली.
डॉ. बाबासाहेबांनी फुलेंना आपले गुरु मानलं होतं.
आधुनिक भारतात शिक्षणक्षेञात क्रांती घडवून जातीव्यवस्था उच्चनीचता, आणि असामानतविरुध्द पाऊल टाकून अमूलाग्र क्रांती घडवून आणणारे ज्योतीराव हे खर्या अर्थाने क्रांतीसूर्य आहेत...
तुम्हा आम्हाला शिक्षणाची दारे खुली करून देणारे , आणि त्यासाठी प्रसंगी समाजाचा त्रास सहन करूनही सामाजाच्या सर्वांगीण हितासाठी झटणारे, प्रत्येक स्त्रीला शिक्षण मिळावे यासाठी स्वतःच्या पत्नीला शिकवून खऱ्या अर्थाने स्त्री पुरुष समानता आणणारे क्रांतीसुर्य महात्मा फुले यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या पवित्र स्मृतीस विनम्र अभिवादन..💐💐💐🙏🙏🙏🙏
✒प्रतिक यमगर 

मतदार जनजागृती ही काळाची गरज (आज राष्ट्रीय मतदार दिन २५ जानेवारी त्यानिमित्त)

भारताची लोकसंख्या जगातील अन्य देशांच्या तुलनेत भरमसाठ पद्धतीने वाढत आहे. एकीकडे देशाची लोकसंख्या भरमसाठ पद्धतीने वाढत असताना दुसऱ्या बाजूला १८ ते ३५ या वयोगटातील तरुणांची लोकसंख्याही मोठ्या प्रमाणात वाढत आहे. जगामध्ये सर्वात जास्त तरुणांचा देश म्हणून भारताचे नाव अग्रस्थानी घेतले जाते. देशातील तरुणांची लोकसंख्या जास्त असणं आणि ती वाढत राहणं हे सदृढ लोकशाहीच्या दृष्टीने सकारात्मक गोष्ट आहे. भारताचे माजी राष्ट्रपती डॉ. ए.पी.जे. अब्दुल कलाम यांनी देशातील तरुणाईच्या बुद्धिमता आणि संशोधक वृत्तीच्या आधारावर ‘भारत महासत्ता २०२०’ करायचे स्वप्न त्यांनीही पाहिले आणि कोट्यावधी तरुणांना ते स्वप्न पाहायला शिकवले. भारताला महासत्तेकडे वाटचाल करावयाची असेल तर आपल्या तरुणांना लोकशाहीमध्ये आपल्या राज्यघटनेमध्ये दिलेले मुलभूत हक्क आणि कर्तव्ये तसेच जबाबदाऱ्या काय आहेत? हे माहित असणं आणि ते समजावून घेणे तितकेच गरजेचे आहे.
लोकशाहीतील राजकारणामध्ये सत्तेसाठी युवकांची भूमिका खूप महत्वाची असते. सर्वच राजकीय पक्षांचा आणि राजकीय नेत्यांचा युवा मतदारावरती सर्वात जास्त डोळा असतो. प्रत्येक राजकीय पक्षात युवा मतदार आपल्याकडे खेचून आणण्यासाठी प्रयत्न केले जातात. आणि यामध्ये काही गैर आहे असे मला वाटत नाही. लोकशाही सदृढ करण्यामध्ये युवकांचा सहभाग असणं हे खूप गरजेच आहे. लोकशाहीमध्ये जनता ही सार्वभौम, सर्वश्रेष्ठ आहे, पण समाजामध्ये दररोज वावरत असताना मी पाहतो कि, भ्रष्ट राजकारण्यांच्या विषयी युवकांच्यात आणि एकंदरीत समाजात असेलली प्रचंड चीड, नाराजी, लोकांच्या हिताच्या कामाऐवजी स्वतःची घरे भरण्यासाठीच हे आम्हाला निवडणुकांच्या मध्ये मते मागायला येतात, सर्व राजकारणी स्वार्थी आहेत, सर्वच नेते निवडणुकात आश्वासने देतात, आणि परत पाच वर्ष तोंड दाखवायलाही येत नाहीत. अशा प्रकारची एक नकारात्मक भावना अनेक मतदारामध्ये असल्याचे आपणास दिसून येते. याच नकारात्मक भावनेमुळे युवा सुशिक्षित मतदार वर्ग मतदानाच्या दिवशी सार्वजनिक सुट्टी असूनही मतदान न करता सुट्टीचा उपभोग घेण्यासाठी फिरायला पिकनिक स्पॉटला जातात. याचमुळे आजपर्यंत देशाच्या निवडणुकांमध्ये मतदानाची टक्केवारी ६० टक्यांच्या वरही जात नाही आणि यामुळेच फक्त ३० % मतदारांच्या पाठिंबा मिळवून देशातील एखादा राजकीय पक्ष सत्ता हस्तगत करतो हे आपण अनेक निकालामधून पाहिले आहे.
लोकशाहीमध्ये बहुमत मिळालेल्या पक्षाचे सरकार असते परंतु सध्या अनेक ठिकाणी एकूण मतदानापैकी ३० % मतदान मिळूनही ते इतर पक्षांच्या तुलनेत जास्त असल्याने ते बहुमत ठरते आहे. त्यामुळे मतदार बंधू आणि भगिनींना माझी नम्रतीची विनंती आहे कि, बाहेर रस्त्यावर शिव्या देऊन, चिडचिड करून, नाराजी व्यक्त करून, आरडून ओरडून सांगून राजकारण्यांना काहीही फरक पडणार नाही आणि त्याने काहीही साध्य होत नाही. पण लोकशाहीच्या माध्यमातून तुम्हाला मला मिळालेल्या एका मताच्या माध्यमातून १००% फरक पडू शकतो. फक्त मतदान करताना सजगतेने, डोळसपणे आणि विचार करून केले पाहिजे. कारण एखाद्या निवडणुकीत तुमचं एक मत एखाद्या उमेदवाराला विजयी ही करू शकते तसेच पराभूत ही करू शकते. त्यामुळे सर्वप्रथम ज्यांचे नाव मतदार यादीमध्ये नाही अश्या १८ वर्षावरील सर्व युवकांनी आपले नाव मतदार यादीमध्ये नोंदवून घ्यावे तसेच ज्यावेळी भविष्यात कोणत्याही निवडणुका येतील त्यावेळी सुशिक्षित तरुणानी जात, पात, धर्म, पंथ यापलीकडे जाऊन मतदान करावे. मतदान करणे हे प्रत्येक भारतीय नागरिकाचे कर्तव्य आहे फक्त कर्तव्यच नसून ती एक जबाबदारीही आहे. ही मतदार जागृती तुमच्या माझ्या सारख्या सुशिक्षित नवयुवकामध्ये होणं नितांत गरजेची आहे.
अमेरिकेचे माजी राष्ट्रपती अब्राहम लिंकन यांनी लोकशाहीची साध्या, सरळ, सोप्या आणि अत्यंत कमी शब्दात व्याख्या केली आहे., ती म्हणजे “लोकांनी, लोकासाठी चालवलेले लोकांचे राज्य म्हणजे लोकशाही”. पूर्वी राजा हा आईच्या पोटी जन्माला येत असे पण सध्याच्या युगात तुम्ही आम्ही केलेल्या एका एका मताच्या माध्यमातून लोकशाहीतील राजा (लोकप्रतिनिधी) जन्माला येत आहे. म्हणून पाच वर्षांनी येणाऱ्या प्रत्येक निवडणुकामध्ये योग्य वैचारिक आणि सर्वांगीण विकासाची भूमिका घेणारा तसेच चांगला, पारदर्शक आणि कार्यक्षम उमेदवार निवडून जाण्यासाठी सर्वप्रथम आपण सर्वांनी मतदान करणं ही काळाची गरज आहे.

लोकशाहीचा राजा मी,
वाढवीन देशाचा मान मी,
देशाच्या सर्वांगीण प्रगतीसाठी,
अभिमानाने करीन मतदान मी....I

धन्यवाद...
श्री. प्रतिक यमगर
बाळेवाडी, ता. आटपाडी,
जि. सांगली.
७७०९९३५३७४

अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य म्हणजे स्वैराचार नव्हे तर अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य म्हणजे स्वयंशिस्त

आज देशात अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर मोठ्या प्रमाणात चर्चा केली जात आहे. वर्तमानपत्रात, मिडीयावर, सभांच्यामध्ये अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य विषयांवर अनेकवेळा  बोलले जात आहे. तुमच्या माझ्या दररोजच्या जगण्याशी सबंधित असलेला विषय म्हणजे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य होय. अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य म्हणजे काय याचा कधी शोधही न घेता केवळ मुक्तपणा तोही सोयीस्कर उधळत बेधुंद होत आजूबाजूच्या कोणाचाही कशाचाही विचार न करता त्या जगण्याला आपण आपले अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य समजत असतो.  काहींना तर सैराट होण, कसही सैरभैर होऊन मोकाट सुटलेल्या घोड्यासारख उधळणं हेच अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य वाटतं.  कुटुंबाचा, समाजाचा, आजूबाजूच्या नागरिकांचा देशाचा कोणताही, कसलाही विचार न करता फक्त मी आणि मला वाटेल तसं वागणं, बोलणं याला अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य म्हणता येणार नाही हे  अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य नसून त्याच्या नावाखाली चालवला गेलेला स्वैराचार आहे.
      मग आपल्या मनात हा प्रश्न उभा राहू शकतो तो म्हणजे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य म्हणजे नेमके काय?? देशाचे  सार्वभौमत्व, राष्ट्रीय एकात्मता, राष्ट्रीय सुरक्षा , सार्वजनिक कायदा आणि सभ्यता, नैतिकता यांपैकी एखाद्याही गोष्टीचा भंग न करता आपले मत योग्य त्या माध्यमातून (व्यंगचित्र, लेखन, वक्तृत्व, सभा संमेलने,) मांडणे म्हणजे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य होय. आपल्या राज्यघटनेतील कलम क्र. १९ मध्ये प्रत्येक भारतीय नागरिकाला अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा मुलभूत हक्क दिला आहे. योगायोग असा की,  जागतिक मानव अधिकाराच्या घोषणापत्रात ही  १९ व्या क्रमांकाच्या कलमात अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा उल्लेख आहे. तसेच कलम क्र. १९ च्या उपकलमामध्ये काही निर्बंध आणि बंधनाचा स्पष्ट उल्लेख केलेला आपल्याला दिसून येतो. याचाच अर्थ आपल्या सर्वाना अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य घटनेने बहाल जरी केले गेले असले तरी ते अनियंत्रित आणि मुक्त नाही हे आपण लक्षात घेतले पाहिजे. आपल्या वर्तनामुळे अथवा आचरणामुळे इतरांच्या स्वातंत्र्याला अडथळा येत नाही ना?? हे पाहणे प्रत्येक सजग नागरिकाचे कर्तव्य आहे. एका सुशिक्षित, सुसंस्कृत समाजात वावरत असताना येथील त्या समाजाच्या श्रद्धावर टीका टिपण्या करणे, शिवीगाळ करणे हे वैयक्तिक स्वातंत्र्याच्या नावाखाली अतिरेक होत नाही का?? ज्यांना श्रद्धाचे पालन करावायचे नसेल तर त्यांनी अवश्य करू नये, त्यांना त्यांचे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य आहे. परंतु आपणही पालन करावयाचे नाही आणि जे नियम पालन करतात त्यांच्यावर टीका करायच्या हे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य नाही तर इतरांच्या अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर केलेला हल्ला आहे.
      सध्याच्या सोशल मिडियासारख्या गंगाजळात अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याच्या नावाखाली सर्व मनांचा, मतांचा आणि भावनांचा बाजार मांडला गेला आहे. कोणत्याही वैचारिक विचारांचा, महापुरुषांचा सन्मान न ठेवता कोणीही कशाही अफवा पसरवण्याचे काम करताहेत... कोणाही विरुद्ध काहीही बरळले जात आहे. एखाद्या बातमीची सत्यता न पाहता ती बातमी पसरविली जात आहे त्यामुळे अनेक सामाजिक अशांततेचे प्रश्न निर्माण झाल्याचे आपणास सध्याच्या परिस्थितीवरून पहायला मिळते. आजकाल नियम न पाळणे म्हणजे भूषणावह, कोणीतरी व्हीआयपी असण्याचा परवाना अशाप्रकारची मानसिकता समाजात रुजत चालली आहे.
      अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य हा लोकशाही व्यवस्थेचा आत्मा आहे यामुळेच भारतात विविध वैचारिक मतप्रवाह, वेगवेगळ्या विचारधारा, यांच्यात वैचारिक खंडन मंडन चालू असते. लोकशाहीत प्रत्येक मनाला व्यक्त होण्याचा अधिकार आहे पण व्यक्त होत असताना सारासार विवेकनिष्ठ विचार करून व्यक्त होणं हे खूप महत्वाचे आहे. म्हणूनच मला वाटतं कि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य म्हणजे स्वैराचार नव्हे तर अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य म्हणजे स्वयंशिस्त ...! ती स्वयंशिस्त जपत आपल्या आवडत्या क्षेत्रातील आपली निर्भीड आणि निपक्षपातीपणे मांडलेली गेलेली मते चांगल्या समाजासाठी अत्यंत आवश्यक आहेत... एवढेच नाहीतर ती स्वतच्या आणि राष्ट्राच्या प्रगतीसाठी गरजेची आहेत.
धन्यवाद...
श्री. प्रतिक यमगर
बाळेवाडी, ता. आटपाडी,
जि. सांगली.
७७०९९३५३७४
Popatgyamgar.blogspot.com
Pratikyamgar.wordpress.com

विनम्र अभिवादन...

नेताजी सुभाषचंद्र बोस हे नाव जरी ऐकले तरी एक विलक्षण असा इतिहास समोर उभा राहतो तो म्हणजे अडतीस कोटी देशबांधवांची गुलामीतून मुक्तता;याच एका प्राणप्रिय ध्येयासाठी एका कडव्या,लढवय्या देशभक्ताने अर्ध्या जगात मारलेली गरुडभरारी! जीवनभरचा धगधगता संघर्ष, जिवलग स्वकीयांशी आणि ब्रिटिश साम्राज्यासारख्या परकीयांशीही. त्याला व्यक्ती म्हणून नव्हे, तर एक लढाऊ राष्ट्र मानून, जपानसारख्या हिशेबी देशानेही अभूतपूर्व मदत केली.'चलो दिल्ली'ची त्याची गर्जना साकारण्यासाठी इंफाळ-कोहिमा-ब्रह्मदेशाच्या अरण्यात जुंपला एकघना रणसंग्राम! नियतीच्या आडव्यातिडव्या भेसूरनाचानेही ज्याची कवचकुंडले कधीही निस्तेज झाली नाहीत असा- महानायक! अश्या या महानायकाची आज जयंती ... त्यानिमित त्यांच्या विनम्र स्मृतीस विनम्र अभिवादन...

कर्तव्यदक्ष आमदार आदरणीय गणपतराव देशमुख (आबासाहेब)

समाजकारणात एखादा नेता किती कार्य तत्पर असावा  याचे उदाहरण म्हणजे आदरणीय आमदार गणपतराव देशमुख ...

ते त्यांच्या कामाबद्दल किती गांभीर्याने पाहतात हे आपल्याला परवाच एका विद्यार्थिनीने  बसथांब्यासाठी केलेल्या पत्रावरून दिसून आले. त्या पत्रातील जो प्रश्न होता बसथांब्याचा तो तर सोडविलाच सोबत त्या विद्यार्थिनीला  अतिशय प्रांजळ भाषेत पत्र  लिहून सांगितले की बस थांबली नाही तर मला फोन करून सांग..... लोकप्रिनिधींची जनते प्रती असलेली ही कर्तव्याची, जबाबदारीची भावनाच जनतेला त्या लोकप्रिनिधींला पंचावन्न वर्ष विधानसभेत पाठवते... लहान असो किंवा वयस्कर असो त्यांनी मांडलेला प्रश्न तडीस लावणे, ते सोडविणे हेच आजपर्यंत आबासाहेबानी कटाक्षाने पाहिले त्यामुळेच  आबासाहेब आज सांगोला मतदारसंघाचं प्रतिनिधित्व  सल्लग 55 वर्ष करत आहेत. मतदारसंघातील एखादा माणूस आज एखाद्या लोकप्रतनिधींकडे त्याच्या कामासाठी किंवा सामाजिक समस्या घेऊन गेला तर तो लोकप्रतिनिधी  उद्या करू, परवा करू, आठवड्यात करू पुढच्या महिन्यात करू अशी उडवाउडवी ची उत्तरे देऊन निव्वळ आश्वासने देण्याचे काम करत असतात... पण आबासाहेब या सर्वाहून वेगळे ठरतात ते अश्या प्रकारच्या उदाहरणावरून.......

 प्रतिक यमगर.

गोरगरिबांचा कैवारी, सर्वसामान्य लोकांचा संरक्षक, दानवांचा गुंडाचा सर्वनाश करणारा, कृष्णाकाठचा ढाण्या वाघ म्हणजेच आदरणीय बापु बिरू वाटेगावकर (आप्पा)*

आज अचानक दुपारी एकच्या  सुमारास सोशल मिडिया वरुन  एक  बातमी  येऊन  धडकली. बापु  बिरू  वाटेगावकर  यांचे  निधन ... बातमी आली आणि बातमी  सोशल  मीडियावरिल असल्याने  सर्वप्रथम  चौकशी केली.. बातमी  खरी आहे असे समजताच  थोडा  वेळ स्तब्ध  झालो.. आणि बापू बिरू वाटेगावकर यांच्या  विषयी  असंख्य आठवणी मनात  येऊन  गेल्या..  बापू बिरू वाटेगावकर म्हटले की  आमच्या समोर  चित्र उभा राहतं ते म्हणजे धिप्पाड  शरीर यष्टीचा माणूस,  सांगली कोल्हापूर  च्या तांबड्या मातीतील रांगडा गडी,  पिवळा फेटा , धोतर !  शर्ट आणि  पायात कोल्हापुरी पायताण असा पेहराव असणारा माणूस ....
ज्यावेळी बोरगाव  आणि आजबाजुच्या  गावात  रंगा  शिंदे आणि त्यांच्या गुंडांनी दिवसा  ढवळ्या  थैमान घातलं होतं , आया  बहिणीवर  अन्याय अत्याचार बलात्कार करून अब्रू लुटुन  मारून  टाकलं  जायचं,   गोरगरीबांच्या  घरांवर  दरोडे टाकून त्यांना लुटलं  जायचं,  त्यांच्या विरोधात ब्र जरी  कोणी  काढला  तरी  त्याला ठार  मारलं  जायचं,  त्यावेळी अश्या अन्यायग्रस्थाच्या,  गोरगरीबांच्या,  पीडितांच्या,  दीनदुबळ्यांच्या  पाठीमागे ठामपणे  भाऊ बाप  म्हणून उभा राहिला  तो म्हणजे बापु  बिरू वाटेगावकर अर्थात  आदरणीय  आप्पा ....
आप्पांनी दारूमुळे, हुंड्यामुळे , सासरच्या  त्रासामुळे  उद्वस्त  झालेले अनेक संसार रुळांवर  आणले. खरंतर  आप्पा  गावात  कोणतंही  वैर असू  नये,  भावभावकीत कोणतेही  वाद  नसावेत गावात बंधुत्वाचे  मित्रत्वाचे  संबंध  असावे याच  मतांचे होते. परंतु  वासनेने आणि मस्तीने  बरबटलेल्या  रंगा  शिंदे आणि  त्यांने  पोसलेल्या  गुंडांना गावावर  दहशत  गाजवायची  होती. वासना  भागवायचा होत्या त्यासाठी  गावांतील  मुलींच्यावर  अन्याय  केले  जायचे... आप्पांनी  अनेकवेळा  सांगून  समजाऊन  पाहिले  पण  काय  ऐकले  नाही  म्हणून  शेवटी  त्याचा   कोथळा  बाहेर  काडला...  त्यांच्यानंतर  गावांतील  हे वैर  चालू  झाले  तरीही  आप्पांनी  हे मिटविण्याचे  वारंवार  प्रयत्न  करूनही  तो अयशस्वी  झाला...  सहयाद्रीच्या  खोऱ्यात  बापू बिरू  वाटेगावकर कित्तेक वर्ष  राहत  होते. पोलिसांचे जे ब्रीदवाक्य  आहे ते म्हणजे 'सदरक्षणाय  खलनिग्रहनाय' (सज्जनांच रक्षण दुर्जनांचा  नाश ) मला  वाटत हे तत्व  आप्पा  अखंड  आयुष्य  जगले  असे म्हटले  तरी  काय वावगे ठरणार नाही.
 आप्पा नेहमी म्हणायचे,
 "कल्पव्रुक्षाखाली  बसुन  झोळीला गाठी  मारायच्या  नसतात... तुम्हाला  बापू  कळला  न्हाय, तुम्हांलाच  न्हाय,   कित्येकाना कळला  न्हाय...
विचारा  या झाडांना, पानांना,  फुलांना, पाखरांना... विचारा  त्या  वाऱ्याला... बापू  बिरू  वाटेगावकर कोण  होता ?
मेंढरं  हाकायची घुंगराची काठी सोडूं त्यानं  बंदूक  हातात का घेतली?"
या  प्रश्नांची  उत्तरं  मिळविण्याचा  प्रयत्न  जो  कोणी सुशिक्षीत सुजान युवक  करेल  त्याला  बापू  बिरू  वाटेगावकर ही  व्यक्ती आणि  शक्ती समजल्याशिवाय राहणार नाही.
न्यायालयाने  सुनावलेली  जन्मठेपेची  शिक्षा भोगून आल्यानंतर  त्यांनी
महाराष्ट्रातील  तमाम  युवकांना  व्यसनापासून  दूर  राहण्यास  सांगतिले  आणि  त्याबद्द्ल  वेळोवेळी खेड्यापाड्यांत जाऊन  प्रवचन देणारे  आप्पा  आपल्याला मार्गदर्शक  म्हणून  ठिकठिकाणी  दिसले.
शेवटी  आज  आपल्यातीलच  एका  असामान्य  पर्वाचा  अंत  झाला असला  तरी  आप्पांनी दिलेले  विचार तुमच्या माझ्या सारख्या नवतरुणाच्या मनाला  सदैव प्रेरणा देत राहतील यामधे  माझ्या मनात तरी कोणतीच  शंका नाही. आज आप्पा शरीराने आपल्यामध्ये नाही आहेत  पण  त्यांनी  ज्यासाठी ज्या  प्रव्रुत्तीविरोधात  संघर्ष  केला  त्या  प्रव्रुत्ती  आज  ही समाजात  आहेत ... फक्त  आहेतच  असं  नाही  तर  त्या वाढत  आहेत..ते आपल्याला  दररोजच्या  वर्तमानपत्रातून  दिसतेच  आहे. शेवटी त्या प्रव्रुत्ती  कमी  होण्याच्या  द्रुष्टीने पावलं उचलणं  आणि  त्याविरोधात जनजागृती  करून  नवयुवक  यांच्यामधे  जाग्रुती निर्माण करणं हीच  खऱ्या  अर्थाने  आदरणीय  आप्पांना श्रधांजली ठरेल असे मला वाटतं. शेवटी पुन्हा  एकदा  आप्पांच्या विनम्र स्म्रुतीस भावपूर्ण श्रधांजली....💐💐💐
✒ प्रतिक यमगर
 बाळेवाडी, ता. - आटपाडी,
जि.- सांगली.
७७०९९३५३७४
Pratikyamgar.wordpress.com
Popatgyamgar.blogspot.com

2017 वर्षातील जमाखर्चाचा ताळेबंद

2017 या  वर्षाचा आज शेवटचा दिवस......

उद्याच्या नविन वर्षाची सुरवातीची ओढ आपल्या प्रत्येकाला लागली आहे. त्या 2018 या नविन वर्षामध्ये नवचैतन्याने प्रवेश करायचाच आहे. तत्पूर्वी 2017 या वर्षातील काही बऱ्या वाईट आठवणी  माझ्या दृष्टिकोनातून मांडण्यासाठी. हा छोटासा लेखप्रपंच...  2017 या वर्षातून बरेच काही शिकलो. नवनविन विचारांचे  प्रवाह अनुभवता आले.  चौफेर वाचनाबरोबरच चौफेर विचार करून लेखन करण्याची समग्र अशी लेखणी होती तिलाच अधिक प्रगल्भतेकडे नेण्याचा प्रयत्न काही प्रमाणात यशस्वी झाला. बऱ्याच वर्तमानपत्रांकडून काही लेखांची दखल घेतली गेली. त्याचबरोबर अनेक नामवंत अश्या सन्माननीय व्यक्तीकडून प्रेरणा मार्गदर्शन आणि शुभेच्छा हि मिळाल्या... हे माझ्या दृष्टीने आनंदाचे क्षण आहेत. २०१७ या वर्षांतील माझा जो संकल्प होता तो म्हणजे इंग्रजी भाषा लिहिता बोलता आली पाहिजे... तो संकल्प पूर्ण करण्यात मी बऱ्याच प्रमाणात यशस्वी झालो आहे. मी माझ्या मनातील बरेच ठरवलेले संकल्प काही प्रमाणात पुर्ण करण्यात यश मिळाले आहे. परंतु जे पुर्ण होऊ शकले नाहीत ते येणाऱ्या वर्षात पुर्ण करण्याचा माझा मानस असेल.....

    वर्षभर तुमच्या सारख्या मित्रांच्या साथीने काम करत असताना खेळीमेळी च्या वातावरणात  २०१७ हे वर्ष कसे संपले हे सुद्धा समजले नाही. 

राष्ट्रीय भावना मनात ठेऊन राजकीय, सामाजिक, सांस्कृतिक, तसेच विविध क्षेत्रातील वास्तविक समस्यांवर  मांडलेले सणसणीत विचार आपल्यापर्यंत या सोशल मीडियाच्या माध्यमातून आपल्यापर्यंत  पोहचविण्याचा. छोटासा प्रयत्न करतो आहे.  याच बरोबर आपल्याला वर्तमानकाळात काम करत असताना आपली स्फूर्ती आणि प्रेरणा कायम प्रफुल्लित राहण्यासाठी  आपला उज्वल आणि गौरवशाली इतिहास माहित असणे गरजेचे आहे... यासाठी कधी कधी त्यावरती छोटे मोठे लेख लिहून मनाला ऊर्जा देण्याचे एक छोटसं  कार्य करण्याचा प्रयत्न करतो आहे.

खरंतर मला हरण्याची भीती कधीच वाटत नाही कारण मी जे काही निर्माण करण्याचा प्रयत्न करतोय ते शून्यातून करतोय.... पाठीशी आईवडिलांचे आशीर्वाद आहेत. डोक्यात स्वामी विवेकानंदजी , छत्रपती शिवाजी महाराज, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, महात्मा फुले , राजमाता अहिल्यादेवी होळकर  यांचे विचार आहेत आणि तुमच्या सारख्या मित्रांची साथ आहे की जिथे हरण्याची कल्पनाच करवत नाही.

 सरत्या वर्षात चांगले वाईट खूप अनुभव  आले. काही गमावलं असेल तर खुप जवळची चांगल्या विचारांच्या माणसाना गमावलं...  Dreams  group  मधुन काही कारणास्तव बाहेर पडावं लागलं... अगदी ह्रदयाजवळची काही माणसेही दूर झाली, पण तितकीची जवळही आली... जीवनामध्ये संकटे अडचणी ह्या येतच राहतात फक्त त्या अडचणींना सामोरे सकारात्मक दृषटिकोनातून कसे जायचे हेही शिकलो. गेल्या वर्षभरात केलेल्या संघर्षातून जीवन कसं जगायच हे ही जीवनातील अनुभवाच्या शाळेतुन शिकलो ....  २०१७ मध्ये माझ्या दृष्टीने सकारात्मक जर   कोणता अनुभव असेल तर तो म्हणजे आदरणीय तुकाराम मुंडे साहेबांच्या नेतृत्वाखाली काम करायला भेटणे...

त्यांच्याकडून एक तत्व मात्र मी शिकलो ते म्हणजे 'कोणतंही काम करत असताना ते काम समाज हिताचे असेल  (public interest) आणि नियम व कायदा  (rules and law) याच्या चौकटीत बसणारे असेल तर कोणाचाही  विरोध असला तरी ते काम अवश्य करा... तो विरोध वैयक्तीक स्वार्थासाठी (self interest )असेल पण तुमच्या कामामुळे देशाचे हित असणार आहे. 

वर्षाच्या शेवटी नम्रपणे एक सांगु इच्छितो की, माझ्या काही  लेखाच्या मुळे चुकून काही मित्र मैत्रीनींचे, बंधू भगिनीचे, राजकीय कार्यकर्त्यांचे मन दुखावलं  असेल तर मोठ्या मनाने माफ करा .. माझ्या मनामधे सामाजिक जनजागृतीचा आणि चांगले विचार आपल्यापर्यंत पोहचविण्याचा हेतु हा शुद्धच आहे त्यामुळे काही वेळा आपल्याच चुकलेल्या माणसांच्या वरती प्रहार करावे लागतात. वास्तववादी परिस्थिती समजावून घेऊन त्यावरती परखडपणे मत व्यक्त करणे कोणत्याही सर्वांगीण विचार करणाऱ्या  लेखकाचे आद्य कर्तव्य असते तेच कर्तव्य प्रामाणिकपणे पार पाडण्याचा प्रयत्न करतोय......

 तुम्हा सर्वांनीं माझ्या लेखाला दिलेला प्रतिसाद नक्कीच आत्मविश्वास वाढविणारा असाच आहे . नक्कीच येथून पुढे  अजून  चौफेर कश्या पद्धतीने लेखन होईल यासाठी मी सदैव प्रयत्नशील राहील असा विश्वास तुम्हाला देतो.. माझ्या मनात खूप साऱ्या आशा, अपेक्षा, स्वप्न मनात आहेत. त्या येणाऱ्या वर्षात पूर्ण करण्याचा 100% प्रयत्न असणार आहे.

येणारे २०१८ हे नवीन वर्ष आपल्या सर्वांना सुखाचे, समृद्धीचे,भरभराठीचे जाओ.... हीच ईश्वर चरणी प्रार्थना।

सर्व बंधू, भगिनी , मित्र, मैत्रिणी, या सर्वांना नवीन वर्षाच्या कोटी कोटी शुभेच्छा ।।

धन्यवाद....

श्री. प्रतिक यमगर

बाळेवाडी, आटपाडी,  सांगली.

७७०९९३५३७४